Đào móng nhà phố tại TP.HCM cần được làm theo bản vẽ kết cấu, có biện pháp chống sạt lở và bảo vệ nhà liền kề ngay từ đầu. Với nhà phố mặt tiền hẹp, nhiều hẻm nhỏ và nền đất yếu ở không ít khu vực, cách đào, thiết bị sử dụng và thứ tự thi công quyết định trực tiếp đến độ bền công trình. Bài viết dưới đây tổng hợp những điểm chủ nhà nên nắm trước khi khởi công.
Đặc thù khi đào móng nhà phố ở TP.HCM
Nhà phố ở TP.HCM thường xây sát vách hai bên, mặt bằng dài và hẹp, nên phần đào móng gần như luôn chạm sát kết cấu nhà hàng xóm. Đây là lý do việc đào không thể làm tùy tiện như ở khu đất trống. Chỉ cần thành hố đào bị sụt, móng nhà bên cạnh có thể lún hoặc nứt tường.

Nền đất cũng là yếu tố cần tính đến. Một số khu vực gần sông, kênh rạch hoặc vùng trũng có lớp đất bùn, đất sét mềm và mực nước ngầm cao. Khi đào, nước có thể rỉ vào hố móng, làm thành đất mềm và dễ sạt. Vì vậy, kết quả khảo sát địa chất và bản vẽ kết cấu cần có trước khi quyết định chiều sâu và phương án đào.
Ngoài ra, giao thông trong hẻm và quy định giờ vận chuyển trong nội thành ảnh hưởng đến việc chọn máy đào, xe chở đất. Chủ nhà nên kiểm tra chiều rộng hẻm, tải trọng đường và vị trí tập kết đất trước để tránh gián đoạn thi công.
Các loại móng nhà phố thường gặp và cách đào tương ứng
Loại móng do kỹ sư kết cấu chỉ định dựa trên tải trọng công trình, số tầng và điều kiện nền đất. Mỗi loại móng có khối lượng đào và cách làm khác nhau.

Móng đơn
Móng đơn đỡ từng cột riêng lẻ, thường dùng cho công trình nhỏ, ít tầng trên nền đất tương đối tốt. Việc đào chỉ tập trung tại vị trí chân cột nên khối lượng đất không lớn, có thể kết hợp máy đào nhỏ và đào thủ công để chỉnh hố.
Móng băng
Móng băng chạy thành dải dưới hàng cột hoặc tường chịu lực, phổ biến ở nhà phố vài tầng. Đào móng băng cần mở rãnh dài, chú ý giữ thành rãnh sát ranh giới đất, nhất là phía giáp nhà bên cạnh.
Móng bè
Móng bè trải rộng trên gần như toàn bộ diện tích nền, thường áp dụng khi đất yếu hoặc nhà có tầng hầm. Khối lượng đào lớn, phải tính toán chống vách hố và thoát nước hố móng cẩn thận.
Móng cọc
Với nhà phố nhiều tầng trên nền đất yếu, móng cọc (cọc ép hoặc cọc khoan nhồi) giúp truyền tải xuống lớp đất tốt hơn. Phần đào móng khi đó là đào đài cọc và giằng móng sau khi đã thi công cọc, cần tránh va chạm làm hỏng đầu cọc.
Quy trình đào móng nhà từng bước
Một quy trình đào móng nhà bài bản giúp hạn chế sai sót và phát sinh chi phí. Các bước cơ bản thường gồm:

- Khảo sát và chuẩn bị mặt bằng: kiểm tra hiện trạng nhà liền kề, chụp ảnh các vết nứt có sẵn, xác định đường điện, nước, cống ngầm. Nếu còn nhà cũ, cần phá dỡ và dọn sạch xà bần trước.
- Định vị tim trục: căn cứ bản vẽ để cắm mốc vị trí móng, cao độ đáy hố và ranh giới đất.
- Thi công biện pháp chống đỡ: ép cừ hoặc làm hệ chống vách ở phía giáp nhà bên cạnh khi hố đào sâu hoặc đất yếu.
- Đào đất: dùng máy đào phù hợp kích thước mặt bằng, đào theo từng lớp, chừa lại một lớp mỏng ở đáy để sửa thủ công nhằm không phá kết cấu đất nền.
- Thoát nước hố móng: bố trí hố thu và máy bơm nếu nước ngầm hoặc nước mưa tràn vào.
- Vận chuyển đất thải: chở đất đi đúng giờ, đúng nơi quy định, tránh để đất tràn ra đường gây ảnh hưởng hàng xóm.
- Nghiệm thu hố móng: kiểm tra cao độ, kích thước, độ phẳng đáy trước khi đổ bê tông lót.
Không nên để hố móng mở quá lâu, đặc biệt vào mùa mưa. Đào xong phần nào nên chuyển sang đổ bê tông lót phần đó sớm để giữ ổn định nền.
Bảo vệ nhà liền kề khi đào móng
Biện pháp hiệu quả thường được áp dụng là ép cừ vây quanh khu vực đào, phổ biến nhất là cừ thép (cừ larsen) hoặc cừ dạng tấm. Hệ cừ giữ thành đất đứng vững, hạn chế đất phía nhà bên cạnh trượt vào hố móng và giảm nước thấm ngang.

Bên cạnh ép cừ, chủ nhà và đơn vị thi công nên lưu ý:
- Lập biên bản hiện trạng nhà lân cận trước khi khởi công, có ảnh chụp đối chiếu.
- Không để máy đào hoạt động quá sát chân móng nhà bên cạnh khi chưa có chống đỡ.
- Theo dõi vết nứt, độ nghiêng trong suốt quá trình đào để xử lý kịp thời.
- Hạn chế rung chấn mạnh, chọn thiết bị ép êm khi gần công trình cũ yếu.
- Thông báo trước với hàng xóm về thời gian thi công, tiếng ồn và xe ra vào.
Rút cừ sau khi hoàn thiện phần móng cũng cần làm cẩn thận, có thể kết hợp chèn lấp đất hoặc cát vào khe để tránh tạo khoảng rỗng làm lún nền xung quanh.
Khi nào không nên tự đào và cách chọn đơn vị thi công
Chủ nhà không nên tự thuê nhân công đào thủ công khi hố móng sâu, nền đất yếu, có nước ngầm hoặc nhà nằm sát vách công trình cũ. Những trường hợp này đòi hỏi máy móc, biện pháp chống đỡ và kinh nghiệm xử lý sự cố mà đội thợ lẻ thường không đáp ứng được.

Khi chọn đơn vị đào móng, nên ưu tiên bên có thể làm trọn chuỗi công việc liên quan: phá dỡ nhà cũ, đào móng, ép cừ, vận chuyển đất và san lấp mặt bằng. Cách làm này giúp giảm khâu trung gian, tiến độ liền mạch hơn và dễ quy trách nhiệm. Bạn cũng nên yêu cầu khảo sát thực tế, báo giá rõ hạng mục, nêu cụ thể biện pháp bảo vệ nhà bên cạnh và thời gian thực hiện.
Phá Dỡ Linh Kiên nhận đào móng nhà phố tại TP.HCM, đồng thời cung cấp các dịch vụ phá dỡ nhà cũ, thu mua xác nhà, san lấp mặt bằng, ép cừ vây tấn sạc và cho thuê xe cơ giới. Đội ngũ có thể khảo sát hiện trạng, đề xuất phương án phù hợp với hẻm và nền đất cụ thể của từng công trình. Liên hệ Hotline 0908246612, email phadolinhkien@gmail.com hoặc đến địa chỉ 75/30 Gò Dầu, Phường Tân Quý, Quận Tân Phú, TPHCM để được tư vấn.