Phá dỡ nhà cũ an toàn cần đi theo một trình tự rõ ràng: khảo sát hiện trạng, hoàn tất thủ tục với địa phương, cắt điện nước, tháo dỡ từ trên xuống dưới và thu dọn mặt bằng. Làm sai thứ tự, chẳng hạn đập tường chịu lực trước khi gỡ mái, có thể khiến kết cấu sụp không kiểm soát. Bài viết dưới đây đi qua từng bước, kèm những lưu ý thực tế cho nhà phố tại TP.HCM.
Vì sao phá dỡ nhà cũ cần một quy trình an toàn rõ ràng
Nhà cũ thường đã xuống cấp, có vết nứt, cốt thép gỉ hoặc từng được cơi nới nhiều lần mà không còn bản vẽ. Khi tháo dỡ, tải trọng phân bố lại liên tục, nên chỉ một thao tác sai cũng có thể làm sập sàn, đổ tường ra ngoài đường hoặc sang nhà bên cạnh.

Ở TP.HCM, phần lớn nhà phố nằm sát vách, hẻm nhỏ, mật độ dân cư cao. Một quy trình bài bản giúp bảo vệ người thi công, người đi đường và tài sản của hàng xóm, đồng thời hạn chế tranh chấp phát sinh trong và sau khi phá dỡ.
Chuẩn bị trước khi phá dỡ: khảo sát, thủ tục và phương án
Giai đoạn chuẩn bị quyết định phần lớn mức độ an toàn của cả công trình. Chủ nhà nên dành thời gian cho ba việc chính dưới đây trước khi cho đơn vị thi công vào hiện trường.

Khảo sát hiện trạng công trình
Đơn vị phá dỡ cần kiểm tra kết cấu chịu lực, loại mái, số tầng, tình trạng móng và tường chung với nhà bên cạnh. Cần xác định rõ vị trí đường điện, ống nước, đường cống và các thiết bị như bồn nước trên mái, máy lạnh, bình gas còn sót lại.
Nên chụp ảnh, quay video hiện trạng các nhà liền kề, nhất là những vết nứt sẵn có. Tư liệu này giúp hai bên đối chiếu khách quan nếu có khiếu nại sau này.
Hoàn tất thủ tục với địa phương
Tùy quy mô và vị trí công trình, việc phá dỡ có thể cần xin phép hoặc thông báo với UBND phường và cơ quan quản lý xây dựng. Chủ nhà nên hỏi trước tại địa phương để chuẩn bị đúng hồ sơ, tránh bị đình chỉ giữa chừng.
Bên cạnh đó, nên làm việc với công ty điện lực và cấp nước để cắt hoặc tạm ngưng dịch vụ. Báo trước cho hàng xóm về thời gian thi công cũng là cách giữ quan hệ tốt và giảm phiền hà.
Lập phương án thi công
Phương án cần nêu rõ trình tự tháo dỡ, phương pháp sử dụng, vị trí tập kết phế liệu, lối ra vào xe và biện pháp che chắn. Với nhà nhiều tầng hoặc kết cấu phức tạp, phương án càng chi tiết thì rủi ro càng thấp.
Quy trình phá dỡ nhà cũ an toàn theo từng bước
Nguyên tắc xuyên suốt là tháo từ trên xuống dưới, từ nhẹ đến nặng, từ phần không chịu lực đến phần chịu lực. Một quy trình phổ biến gồm các bước sau:

- Cắt điện, nước, gas: đảm bảo toàn bộ hệ thống đã ngưng hoạt động, tháo đồng hồ và khóa các đầu ống.
- Dựng giàn giáo, lưới che chắn: bao quanh công trình bằng lưới hoặc bạt để chắn bụi và vật rơi ra đường, sang nhà bên.
- Tháo dỡ nội thất và vật tư tái sử dụng: gỡ cửa, khung sắt, thiết bị vệ sinh, dây điện, mái tôn. Bước này vừa giảm tải cho công trình, vừa thu hồi vật liệu có giá trị.
- Tháo mái và tầng trên cùng: dỡ mái ngói, mái tôn, xà gồ, sau đó mới đến tường và sàn tầng trên cùng.
- Phá dỡ lần lượt từng tầng: xử lý tường ngăn, tường bao, rồi đến sàn, dầm, cột. Không phá cột và dầm khi tầng phía trên chưa được dỡ hết.
- Xử lý phần móng (nếu cần): tùy kế hoạch xây mới, móng cũ có thể được giữ lại, gia cố hoặc đào bỏ.
- Vận chuyển phế liệu và vệ sinh mặt bằng: phân loại xà bần, sắt thép, gỗ, chuyển ra khỏi công trình và làm sạch khu vực.
Trong suốt quá trình, công nhân cần mang mũ, găng tay, giày bảo hộ, kính và khẩu trang; làm việc trên cao phải có dây an toàn. Khu vực thi công nên được rào chắn, có người cảnh giới khi hạ vật nặng.
Lựa chọn phương pháp: thủ công, cơ giới hay kết hợp
Không có phương pháp nào phù hợp cho mọi công trình; lựa chọn phụ thuộc vào diện tích, chiều cao, độ rộng hẻm và khoảng cách tới nhà bên cạnh.

- Phá dỡ thủ công: dùng búa, máy đục cầm tay, máy cắt. Phù hợp với nhà trong hẻm nhỏ, nhà sát vách hoặc những phần cần tháo tỉ mỉ. Ưu điểm là kiểm soát tốt, ít rung chấn; nhược điểm là tốn thời gian và nhân công.
- Phá dỡ cơ giới: dùng máy xúc gắn búa phá, máy cắt bê tông. Phù hợp với mặt bằng rộng, xe vào được. Thi công nhanh nhưng cần người vận hành có kinh nghiệm để tránh làm đổ kết cấu về phía không mong muốn.
- Kết hợp hai phương pháp: thường được áp dụng nhiều nhất. Phần sát nhà bên và phần trên cao làm thủ công, phần còn lại dùng máy để rút ngắn tiến độ.
Trường hợp không nên dùng máy lớn: hẻm quá hẹp, nền đất yếu, nhà bên có dấu hiệu xuống cấp hoặc có công trình ngầm chưa xác định vị trí.
Lưu ý bảo vệ nhà liền kề và môi trường xung quanh
Nhà sát vách là điểm dễ phát sinh sự cố nhất. Với tường chung, cần thống nhất trước với hàng xóm việc giữ lại hay phá bỏ, và có biện pháp chống đỡ tạm nếu tường mất liên kết với kết cấu cũ.

Một số lưu ý khác trong quá trình thi công:
- Tưới nước giữ ẩm khi đập phá để hạn chế bụi bay.
- Thi công trong khung giờ hợp lý, tránh giờ nghỉ trưa và ban đêm để giảm tiếng ồn.
- Không để xà bần tràn ra lòng đường hay lấp cống thoát nước.
- Theo dõi vết nứt nhà bên trong suốt quá trình; nếu thấy dấu hiệu bất thường, tạm dừng và đánh giá lại.
- Che chắn kỹ xe chở phế liệu khi vận chuyển trong khu dân cư.
Thời tiết mưa lớn hoặc gió mạnh cũng là lúc nên tạm ngưng phần việc trên cao, vì tường đã mất liên kết dễ bị đổ bất ngờ.
Xử lý xác nhà và chuẩn bị mặt bằng sau phá dỡ
Sau khi phá dỡ, xác nhà gồm sắt thép, gỗ, cửa, tôn và nhiều vật liệu còn giá trị thu hồi. Nếu chọn đơn vị có dịch vụ thu mua xác nhà, phần giá trị này có thể được cấn trừ vào chi phí thi công, giúp chủ nhà tiết kiệm đáng kể.

Tiếp theo là chuẩn bị mặt bằng cho công trình mới: san lấp mặt bằng, đào móng nhà và với công trình có tầng hầm hoặc nằm sát nhà bên, có thể cần ép cừ vây tấn sạc để giữ ổn định hố đào. Làm liền mạch các công đoạn này giúp rút ngắn thời gian chờ và hạn chế việc phải điều phối nhiều đơn vị khác nhau.
Phá Dỡ Linh Kiên nhận phá dỡ nhà cũ, thu mua xác nhà, đào móng nhà, san lấp mặt bằng, ép cừ vây tấn sạc và cho thuê xe cơ giới tại khu vực TP.HCM. Chủ nhà có thể liên hệ Hotline 0908246612, email phadolinhkien@gmail.com hoặc đến địa chỉ 75/30 Gò Dầu, Phường Tân Quý, Quận Tân Phú, TPHCM để được khảo sát và tư vấn phương án phù hợp với công trình.